Bijzondere sporters

Bijna iedere sport en zelfs de meeste verenigingen hadden wel een speciaal iemand, waaraan ik met plezier terugdenk. Soms waren het sportief gezien kanjers andere horen onder de noemer mindere goden thuis.
Ik haal hier een aantal van die mensen aan en zal er zeker ook een paar vergeten. Ze moeten het mij maar vergeven, maar ik kan nu eenmaal niet alles onthouden. Eerst maar even een opsomming: de meerkampers Chiel Warnars en Karen Ruckstuhl, de oude rot Troy Douglas, die open over doping praat, de hordenspecialist Gregory Sedoc afkomstig uit een echte atletiekfamilie. De judoka Guillaume Elmont (wereldkampioen). Over doping gaat het ook in een van de gesprekken met de Almeerse Robin Hood Peter Elzinga. Marlies Smulders uit de bronzen acht van Athene, hockeykeepster Lisanne de Roever. En zo kan ik nog talloze namen uit mijn mouw schudden.

Vanuit de begintijd van Almere is mij Ruud Teepe bijgebleven. Ik kende hem al voor ik bij de krant ben gaan werken. Van het Dagblad was hij overigens niet gecharmeerd. Vooral op de bezorging kon hij gigantisch fitten.
Ruud was een onderdeurtje die precies wist wat hij wilde en veel werk heeft verzet voor ATC, de tafeltennisclub uit Haven. Hij had al snel door dat hij weg moest met zijn vereniging uit de gymzaal van de sporthal en ijverde voor een eigen (houten) onderkomen op het Wierdenpark. Daar genereerde de club veel geld uit de kantine en mede daardoor kon het soms knappe spelers aantrekken. Ook wist Ruud een kanjer als Bettine Vriesekoop te charteren voor het geven van een trainingsclinic.
Een ander opmerkelijk figuur in die vereniging was Ger Busé, een Muiderberger die er wel eens iets uitflapte. Daar ook soms te ver in ging en zijn medespelers absoluut niet spaarde. ,,Om ze beter te maken’’, zei Ger altijd. Hij was pas in zijn nopjes als hij ver van de tafel stond te kappen en te draaien. En dat hij nog nooit een bal met zijn mond heeft opgevangen blijft voor mij altijd een raadsel.

Ton Sprong was het gezicht van de schaakclub en ook al zo’n gedreven persoon als het ging om accommodaties. Sinds enkele jaren heeft hij zijn zaakjes voor elkaar en heeft met een aantal andere denksporten een gebouw in Stad, bij de Annatuinen.

In het rijtje speciale mensen wil ik ook Irma de Vries noemen, een bijzonder felle tante. Maar ook innemend en bijzonder lief. Irma komt uit een sportief gezin, haar broers voetbalden en haar moeder speelde tot op late leeftijd softbal een sport die door Irma ook op hoog niveau werd bedreven. Ik kwam haar echter in de zaal en op het veld tegen. Zaalvoetbal en handbal. Zij werkte zich een uur in de rondte aan de cirkel, was bijzonder rap met de breaks en had een optimisme waarmee ze haar teamgenotes meesleepte. Ook toen Irma zwaar ziek was, straalde zij – in ieder geval – dat optimisme uit. Een prachtvrouw, die met ondeugende blik de harten van menige Havas-volger wist te stelen.

Ik vind het jammer dat de badmintonvereniging Almere en Roy Calbo met ruzie uit elkaar zijn gegaan. Ik kan me de eerste kennismaking met Calbo nog goed herinneren. De BVA stelde eigenlijk nog helemaal niets voor, maar vol trots kwam voorzitter Henk Staats mij melden dat hij een kanjer van een trainer had weten te strikken.
Wat wist ik nu eigenlijk van badminton? En wat wist ik van Calbo?
Een uurtje later, of waren het er drie, had ik de cv van hem uitgeplozen. En veel meer. Het was een bijzonder persoonlijk gesprek, zoals we later wel vaker hebben gevoerd.
Ik durf te stellen dat Almere zonder Calbo niet (zo snel) op het hoogste niveau terecht was gekomen. Natuurlijk beschikte de club in de loop der jaren over veel talent, maar Roy kon daar ook mee spelen. En dat hij een beetje eigenwijs was, acht dat hoort men hem te vergeven. Iedereen heeft zo zijn fouten.
Natuurlijk was de eerder genoemde Staats ook belangrijk voor de vereniging, al net zo’n persoonlijkheid als de trainer. Een man met visie, die samen met een groep mensen erin slaagde dat de vereniging een eigen sporthal kreeg. Daarin mocht Calbo in zijn vrije uurtjes met enkele protégés aan de slag. Jarenlang was hij bijvoorbeeld de persoonlijke trainer van onder andere Judith Meulendijks, Brenda Beenhakker en Dicky Palyama, die hem ooit beloofde bij Almere te gaan spelen, maar tenslotte toch voor het geld van Amersfoort koos. Daar speelde ook al een Chinese, aan Calbo aangeboden toen Almere nog in de eerste klasse speelde. Calbo wilde echter het hoogste niveau met eigen talenten (Maartje Verheul, Gita Djajawasita, Donovan Cuntupay, Erik Staats) halen en wees het aanbod van de komst van Yao Jie af. Hij redde het (net niet), maar belandde wel in de Top Liga. Jammer dat mensen dat nu zijn vergeten. Ik kom hem vast nog wel een keer ergens tegen.

Ik ben iemand (nog steeds) die houdt van ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg’. Bij de tennisclub HNL vond ik die houding ook terug. En sorry voor de overige verenigingen. HNL was de eerste met een ‘open’ toernooi en daar was het een stuk gezelliger dan bij alle andere tennisclubs.

Een heel aparte vereniging was Goliath, dat zich beter David had kunnen noemen, want dat bleef het. De Almeerse worstelvereniging leverde wel enkele nationale jeugdkampioenen op in haar korte bestaan, maar het worstelen sloeg niet aan. Daar kon bondscoach vrij worstelen Ruud Brinkman ook niets aan veranderen. De veelvuldig nationaal kampioen trainde, coachte en vocht letterlijk voor zijn clubje, waarvan hij ook nog eens voorzitter was. Het was een apart stel met mensen als bijvoorbeeld Ron Visser en Willem Hoffmeister. Jongens nog bedankt dat jullie het grove sjouwwerk hebben gedaan toen ik binnen ‘het hofje’verhuisde.

Wat moet ik zonder Floor Rosenboom. Want behalve wintersporten waren er natuurlijk ook zomersporten. En dan kom je bij Polmerians uit. Polmerians? Wat is dat? Iets met biljarten, nee geen Ap van ’t Hof en zijn haatliefde verhouding met Almere’83 en Phoenix. Ik heb het over de sporters, die op Klein-Brandt speelden, daar waar nu een stel hockeyers met een hete aardappel in de mond een balletje tegen een plankie slaan op een kunstgrasveldje. Nee in die goeie ouwe tijd werd daar wel geslagen, met knuppels. Floor Rosenboom werd ooit, bij een kampioenschap van het eerste in de plomp gegooid en leerde mij scoren. Daar heb ik heel veel plezier aan beleefd, net zoals van Carlos Arrindell. Een catcher die de hele boel kon opnaaien. Ook als hij als toeschouwers achter de plaat stond. Het was nog niet de tijd van het grote geld. Niet de tijd van Unique Giants, dat in Almere werd ondergebracht en evenmin de tijd van Gerard Stenzler, die nu aan de macht is en toen in Amsterdam een club runde.

Dennis Huenders, nog zo’n bijzonder iemand. Een talent op de fiets, die het uiteindelijk toch niet redde. Eén wedstrijd kan ik me goed herinneren. Ik was met zijn ouders naar Limburg gereden, daar was Dennis met de Giant-ploeg neergestreken voor het Nederlands kampioenschap. In een afdaling kwam hij ten val, met de ambulance werd hij afgevoerd. En later zagen wij hem terug in Stein bij een motel. Daar zat hij om de volgende af te reizen naar Tsjechië voor een grote ronde. Zijn fiets was volledig afgeschreven en een nieuwe werd door een mecanicien aan de maten van Dennis aangepast. Hij startte wel, maar het ging niet.
Niet veel later was het helemaal afgelopen met hem, althans resultaten kwamen er niet meer. Hij werd geplaagd door ‘dode benen’, aders klemden af in zijn liezen.
Dennis had het optimisme van zijn moeder, die ongeneeslijk ziek was. Maar ook zijn vader en broer (tweemaal Vinus) hoorde je nooit klagen. Daar kan menigeen een voorbeeld aan nemen.
Dennis deed nog wel wat triatlons, maar inderdaad de top was voor hem niet meer haalbaar. Wel hielp hij Chris Brands met fietsen.

Ik kan zo nog geruime tijd doorgaan, maar zal uit mijn rijke herinnering er nog een persoon uitlichten: Tommy Berden. Ooit de beste squasher van de wereld, bij de jeugd. Maar bij de senioren haalde hij het toch (net) niet. Mede omdat hij regelmatig was geblesseerd. Als hij van de ene blessure was hersteld, dan rammelde de volgende al weer aan de deur. Hij heeft veel in zichzelf geïnvesteerd en bleef ook met beide benen op de grond staan. Ooit speelde hij in de jeugd van Ajax. Zijn schoolopleiding was heilig. Hoewel? Met toestemming was hij veelvuldig in het buitenland te vinden, terwijl klasgenoten op school zaten te blokken. Maar zijn diploma haalde hij wel. Hij vond zijn geluk bij Natalie, inmiddels de nummer twee van de wereld. Een Australische uit Toowoomba, de jongste van de Grinham-sisters. Ook haar heb ik nog mogen interviewen. En ook dat werd een bijzonder verhaal.


PS Ik merk dat met het verdwijnen van ‘Het Dagblad’ er ook veel fotomateriaal verloren is gegaan.

Voetbal

Sport is de belangrijkste bijzaak in het leven. Die uitspraak van Kees Jansma kan ik volledig onderschrijven. Er zijn wel varianten op, maar daarmee wordt slechts geprobeerd een sport een status te geven die het niet verdient. Een van de varianten gaat bijvoorbeeld over voetbal. Het woordje sport heeft plaatsgemaakt voor voetbal. De sport die in Nederland de meeste aandacht krijgt op televisie. Zoveel dat de rijen voetbalhaters snel groter wordt.

Voor de kranten is voetbal in ieder geval de belangrijkste sport om te volgen. En dat was ook bij ons het geval, bij het Dagblad van Almere. Toen ik bij de redactie kwam had je drie verenigingen: sv Almere, AS’80 en Flevo’80. Over die clubs zal ik het hebben, maar ook over de voetbalverenigingen die daarna kwamen. Al die verenigingen hebben een ding gemeen. Bijna alle bestuurders bedoelen het goed, de meeste bestuurders proberen echter hun oude vereniging te kopiëren en daar gaat het mis. Er zijn meerdere kapiteins op een schip; botsingen, scheuringen zijn het gevolg.

De oudste vereniging is sv Almere. Opgericht in 1977. Eerst spelend in de afdeling Utrecht van de KNVB, daarna overgestapt naar de toenmalige AVB omdat men geen raad wist met ‘die boeren’ uit de provincie. De vereniging van Jan de Moor zo wil ik de club omschrijven. De club blijft erg lang amateuristisch, zegt geen vergoedingen te willen betalen aan spelers, maar weet ook wel dat zoiets wel moet en gaat uiteindelijk mee. En bijna onderuit in 2007. Doordat de inkomsten en de uitgaven niet meer in de juiste verhoudingen zijn. Er ontstaat een belastingschuld. Sportief gezien blijft de club achter bij de verwachtingen. De vereniging had, gezien alle mogelijkheden, al lang in de eerste klasse behoren te spelen.

AS’80 is voor mij de vereniging van Gerard Baljet. Een man die lange tijd niet met mij wil praten. Waarom? Ik weet het niet en Gerard vertelt het mij niet. AS’80 stevent sv Almere halverwege de jaren tachtig voorbij, maar blijft in de derde klasse hangen. De ambities zijn hoog, er wordt een Stichting Topvoetbal Almere opgericht om topvoetbal mogelijk te maken. Klaas Wilting is daar bij betrokken. Die maakt een fout: hij neemt de woorden betaald voetbal in zijn mond. Dat is het streven ooit, maar daarop wordt de vereniging meteen beoordeeld en afgeschoten. Baljet moet het veld ruimen, Wilting niet veel later ook. AS’80 komt in slecht weer terecht. Baljet keert heel even terug, en met hem bij sommige leden de hoop dat er nog iets van de vereniging te maken valt. Maar de vrije val is niet te stuiten.

Flevo’80 is een afscheiding van sv Almere. De meningen bij de oudste voetbalclub liepen te ver uiteen. Wim van Eijl, medewerker van het bondsbureau in Amsterdam, loopt hier jaren rond. De club trekt een goede sponsor/geldschieter aan. Spelers die met ruzie bij Baljet en Wilting zijn vertrokken komen naar het Wierdenpark in Haven. Maar een deel is ook op leeftijd en er is geen verjonging. Nadat de sponsor vertrekt, blijkt ook Flevo’80 op te grote voet geleefd te hebben. Wethouder Cees van Bemmel trekt uiteindelijk de steker eruit.

In Almere Buiten wordt in 1985 Buitenboys opgericht. Razendsnel om maar te voorkomen dat asc Waterwijk, de tweede vereniging in Stad, tijdelijk op de al aangelegde velden in Buiten gaat spelen. Bestuurlijk heeft deze vereniging veel verloop. De schatkist is vaak leeg, problemen op het veld, vooral op zaterdag. Doe ik daarmee de vereniging tekort. Misschien wel, want er is ook een rustige tijd geweest met een groep fijne voetballers en Bauke van Inge als gedreven hoofdtrainer.

Dat Waterwijk komt inderdaad van de grond en heeft zijn blik op sportpark Polderkwartier laten vallen, om te beginnen. Daar willen de mensen uit Buiten de Waterwijkers niet hebben. Die Waterwijkers zijn voor een deel gefrustreerde leden van AS’80. Een enkeling zal daar later toch weer terugkeren. Voor mij is het de club van ‘ome Jan’ de Ridder. Hij praat de sponsors heel wat geld uit hun zak en is heel rechtlijnig. Te rechtlijnig, waardoor hij op een zeker moment aan de kant wordt geschoven. Mede door familie. Waterwijk start op sportpark Bok de Korver, samen met Real Almere en heeft veel problemen met die vereniging. Later verhuist de vereniging naar sportpark Rie Mastenbroek in de Kruidenwijk. In de Waterwijk zelf zal het nooit voetballen. De vereniging heeft een prachtige jeugd, maar slaagt er vooralsnog niet in om dat ook te vertalen in sportieve resultaten bij de senioren

Met Real Almere is een al verdwenen vereniging genoemd. Opgericht door Surinamers. Goede voetballers zoals voorzitter Johan Seedorf, inderdaad de vader van … Maar ook de voormalige prof Roy Dannarag is hier te vinden. Het kan er heel gezellig zijn, vooral na afloop. Maar de spelers raken ook snel gefrustreerd, voelen zich gediscrimineerd en bereiken te vaak hun kookpunt. Bovendien nemen ze het niet zo nauw met regeltjes. Lichten blijven aan, kleedkamers worden niet opgeruimd, er ontstaat een zwijnenstal. En ja, contributie betalen, dat doet niet iedereen! Resultaat: de club is weg.

En dan hebben we ineens Richard Smith, die naar een verhaal van Cees van Bemmel heeft geluisterd. Die al eerder aangehaalde wethouder wil betaald voetbal hebben in Almere. Fysiotherapeut Richard Smith is voorzitter van eersteklasser De Zwarte Schapen, dat ook ambities heeft. Die twee komen bij elkaar. De vereniging maakt de overstap van het niets van Amsterdam naar het niets in Almere. De vereniging gaat op Bok de Korver spelen, de club wordt getraind door de legendarische Johnny Rep. De tribune op het sportpark krijgt zijn naam. De vereniging wordt door sommige Almeerders uitgekotst, door anderen omhelst. De vereniging promoveert naar de hoofdklasse, degradeert en promoveert weer. Om de beladen naam De Zwarte Schapen (zwart geld), kwijt te raken wordt de vereniging Sporting Flevoland en later FC Omniworld.

De journalist Frits Huis (Ajax-gek) en de huisarts Nico van Duijn (anti-sport) doen er alles aan om het project te laten struikelen. Zij vertellen onwaarheden over geldbedragen. Ze houden profvoetbal in Almere even tegen, maar Omniworld laat zich niet afschepen en gaat betaald voetbal spelen. Profvoetbal in de marge. Niet in het megastadion zoals Van Bemmel voor ogen had. Op Fanny Bankers-Koen wordt een knus stadionnetje gebouwd. Richard Smith is dan al weg en is opgevolgd door René ter Borgh. Jan Schulting traint de club twee jaar. Helaas heb ik dat als sportverslaggever van ‘het Dagblad’ niet meer kunnen meemaken. Die krant is dan al opgeheven.

Er is nog een vereniging in de kelder van het amateurvoetbal actief. Forza Almere, sinds 2006. En zoals Waterwijk, Real Almere en De Zwarte Schapen voor hen, gaat ook Forza op Bok de Korver spelen. Ernesto Romano is de grote man. Cor van Os de Man, voormalig keeper bij Buitenboys en Waterwijk, verenigingen waar hij ook trainde, wordt de eerste trainer.

In al die jaren heb ik ook talloze spelers en trainers geïnterviewd. Spelers, die geen deuk in een pakje boter konden trappen, aardige voetballers, rotzakken, mensen op hun retour, ze zaten er allemaal tussen. Voormalige profs, ik noemde Roy Dannarag al en Johan Seedorf, die ooit in Paramaribo op het hoogste niveau speelde. Een jeugdige Pieter Mulders (ex-Almere), die in de eerste divisie terechtkwam. Dennis Gerritsen (ex-AS’80) en actief bij diverse profclubs, natuurlijk Johnny Rep en Richard Smith. Arno Splinter, een talent bij Ajax, net als zijn leeftijdgenoot Koffi Mensah, André Kemper.

Maar ook een jeugdige Clarence Seedorf, tijdens een van de Almeerse sportverkiezingen. Hij moest nog naam maken, was aanvoerder bij Ajax in de jeugd en speelde in het nationale jeugdteam. Op zijn zestiende debuteert Seedorf in Ajax, waarmee hij in 1994 de Champions League wint. Dat doet hij later ook met Real Madrid en zelfs tweemaal met AC Milan. Vaak wordt hij omschreven als een vroegwijze oude man. En zo komt hij ook over. Hij kiest niet altijd voor de gemakkelijkste weg en weet op veertienjarige leeftijd eigenlijk al wat hij wil en dat laat hij ook horen.

Hobby

Stille wens, nooit geuit. Ik heb als kind al over sport willen schrijven. Leek me fantastisch. Toen ze bij de vv Huizen iemand zochten om kleine stukjes naar de Huizer Courant te sturen, heb ik me meteen aangeboden. Ik bestookte ook de Gooi en Eembode met artikeltjes, maar die deden er niets mee en ik had contact met de volleybalmedewerker van de Gooi en Eemlander over de wedstrijden van de eerste teams.

Toen we in Almere kwamen wonen waren er diverse blaadjes actief met namen als De Almare, Stadscourant, Flevoparool. Bij de oprichting van de volleybalclub was er geen echte pr-functionaris. Informatie over de club werd door mij verstrekt en ik begon bij de start van de competitie meteen wedstrijdverslagen te schrijven en stuurde die naar de redacties, bracht ze rond en promootte op die manier de club en het volleybal. Toen in 1981 er een tweede vereniging bijkwam in Almere werd mij gevraagd ook daarover te berichten. Zonder een rode cent vergoeding heb ik heel wat telefoontjes gepleegd en wedstrijdverhaaltjes op papier gezet.
Die gingen ook naar het Dagblad van Almere, onder die naam kwam de Gooi en Eemlander uit in Almere. Ze hadden zoals al die blaadjes een kantoortje/redactie in Haven. Zij zaten boven de toenmalige boekhandel op de Brink.

Het is begin 1983 de stad groeit langzaam. Er zijn al drie kernen en het Dagblad van Almere besluit de activiteiten uit te breiden. De krant brengt een sportpagina met Almeerse sport op maandag en dat gaan er twee worden. Er is een sportverslaggeefster en een medewerker. Ze zoeken een tweede medewerker voor de weekenden. Ta Struik stelt voor om mij te benaderen en dat doet Loes in het voorjaar van 1983. Ik word aangenomen en ga zelf ook akkoord, mits de uitkeringsinstantie het goed vindt, want het is betaalde arbeid en ik ben begin van het jaar werkloos geworden.

De redactie is ondertussen verhuisd van de veel te kleine ruimte in Haven naar een pandje aan de Olstgracht in Stad. Voor de zomervakantie maak ik een interview met Pim Mol, de toenmalige trainer/speler van het eerste team van Almere-Haven. Hierdoor heb ik in ieder geval op de computer op de redactie kunnen werken en heb tevens een klein idee hoe groot de verhalen kunnen zijn.
Als ik aan de slag ga na de zomer blijkt Loes ziek thuis te zijn, overspannen. Ruzie met de chef van de redactie: Mieke Velsink. Die twee kunnen niet door een deur. Dat blijk eigenlijk na een half jaar opnieuw, want op de eerste werkdag van Loes is er meteen weer bonje en Loes moet het veld ruimen. Ze komt vervolgens op een aantal andere redacties terecht en vertrekt uiteindelijk bij de krant. Helaas ik heb haar nooit meer gesproken.

Die eerste werkdag (weekenddag) na de zomer is zwaar. Ik ben niet ingewerkt en in plaats van dat we met zijn drieën zitten, ploeteren we met zijn tweeën. Ta maakt me wegwijs, ik bezoek al snel wedstrijden en werk me een slag in de rondte. Leg contacten met Jan en Alleman, vraag bij sportbonden wedstrijdprogramma’s op en omdat ik werkloos ben word ik al snel ook doordeweeks ’s avonds ingezet.
Binnen een paar weken, maak ik samen met de regioredacteuren de programma’s voor de weekenden en bepaal waar foto’s moeten worden genomen. De volgende stap is dat ik die ook maar moet gaan bestellen, want dan hoeft de regioredactie zich daar ook niet mee te bemoeien. Als iemand die van niets weet ben ik binnen een paar maanden opgeklommen tot de spil waarom het draait. Een vriend van Ta, Cees van Baar, wordt na verloop gevraagd om bij te springen in de weekenden omdat het voor Ta en mij in het weekend te zwaar is. De mede-oprichter van de hockeyclub woont bij mij in het hofje en gaat ook bij ons aan de slag.







Het is de leukste tijd bij de krant. Het heeft ook zijn schaduwkanten. Doordat al het schrijfwerk zich afspeelt in de weekenden en de avonden is er weinig tijd voor vrienden en familie. De sociale contacten lijden eronder. Bovendien ben ik officieel nog steeds werkloos. Van de freelance vergoeding kunnen we niet leven. Ik beland na geruime tijd in de bijstand. De vergoeding moet ik grotendeels inleveren. Volledig terecht. Het is een mooi zakcentje waardoor we in ieder geval ons brood kunnen blijven beleggen, zeg ik altijd.



Een positieve kant is dat ik overdag veel vrij ben. Ik zie onze kinderen opgroeien en help daadwerkelijk mee aan de opvoeding en niet zoals veel vaders, alleen in de avonden (vlak voor het slapen gaan) en in de weekenden. Tineke pakt bovendien weer een studie op. Na de avondmavo, wordt het een MBO en een HBO-opleiding sociale dienstverlening. Stage lopen bij de sociale dienst in Huizen, in de Bijlmerbajes en bij Beth Shalom. Daar werkt ze nog steeds. Er volgt ook nog een Gestalltopleiding.


Samen met Bella van den Bosch maak ik twee weken lang in een zomer de Almeerse pagina, of beter zo’n anderhalve pagina. De redactie is dan al verhuisd naar de Grote Markt, De opmerking van Bella ‘We lachen de krant dicht’ zal ik nooit vergeten. Inderdaad we hebben veel lol samen. Er worden serieuze, interessante, bijzondere en vreemde artikelen geschreven. Soms gaan we ook samen op pad.

Pas na jaren als medewerker gefungeerd te hebben, word ik aangenomen in vaste dienst. Mieke Velsink, wordt ook nog een tijdje wethouder, heeft dan plaats gemaakt voor Harry Homma. Hij heeft zich ingespannen voor mijn vaste dienstverband. Van een hobby heb ik mijn beroep gemaakt.

Raema

Na onze eerste dochter willen wij ook graag een tweede kind en gelukkig raakt Tineke weer zwanger. Meiden!, waar Irish coffee niet goed voor is.
Het is weer een spannende tijd, anders dan de eerste keer. Totaal anders. Alleen al omdat Tineke ditmaal niet in het ziekenhuis zal bevallen, maar thuis. En er is er al een, een nieuwsgierig Aagje. Die moet uiteraard worden voorbereid op de komst van een broertje of zusje. Want het blijft tot het laatst toe ongewis wat het wordt. Willen we ook niet weten.



Het is voor Tineke ook een emotionele tijd, vanwege het overlijden van haar grootmoeder, haar moeder die geopereerd moet worden, haar grootvader die in het ziekenhuis belandt. En dat allemaal in een tijdsbestek van een paar maanden. In januari hoor ik bovendien dat Breemer Voering vermoedelijk zijn tent moet sluiten. Aan het eind van die maand gebeurt dat inderdaad. En sta ik op straat.
In mei kan Tineke met Alie Zunnenberg mee naar Vlieland en die rust doet haar goed. Ze denkt veel na, maar kan zich ook ontspannen.

De toekomstige wereldbewoner roert zich ondertussen flink. Een schoppertje! Een voetballertje misschien?
De kinderkamer wordt in juni in orde gemaakt. Naomi bemoeit zich overal mee, gaat mee naar de verloskundige. Hoort het hartje slaan.
Ik ben nerveus, onzeker. Gaat het allemaal wel goed. Als er iets gebeurt, dan kan ik Tineke niet snel wegbrengen. Ik heb geen rijbewijs.


De bevalling gaat snel. Alie is er bij. Weer veel emoties. Tineke wil de kleur haar weten . Opnieuw een dochter. Hartstikke blij.
Raema = de donder. En die naam past in figuurlijke zin bij haar. Naomi komt om het hoekje kijken. Vol bewondering kijkt ze naar het natte kopje. Tineke krijgt een ‘schaar’ in haar handen geduwd en mag de laatste lijfelijke verbinding verbreken.
Ik word kraamvader omdat ik nog steeds geen werk heb.Officieel geen werk. Maar daarover meer in het volgende hoofdstuk.



Kinderen moet je niet met elkaar vergelijken. Ook je eigen kinderen niet. Ze zijn totaal verschillend. Raema speelt veel met poppen en is (nog steeds) gek op Barby’s. Juf Maaike (van De Ark) ontdekt na een paar jaar waarom Raema op school met leren achterblijft bij de andere kinderen. Aan de ene kant vervelend voor haar, maar via een omweg bereikt ze heel veel. En daar mag ze best trots op zijn. Ik ben het in ieder geval wel.
Raema is een kind voor jazzballet, zwemmen leert ze in Almere Haven (vroeg ingeschreven, zodat de wachtlijst met een gerust hart kan worden uitgezeten) en gaat paardrijden.
Na de lagere school komt ze in een zogenoemde i-klas terecht op Het Baken in Almere Stad, waar ze heel veel wordt gepest. Vanwege haar liefhebberij voor paarden plaatsen wij haar op het Groenhorst College in Lelystad. Als ze een keuze moet maken tussen dierenverzorging en de ‘groene vingers kant’ kiest Raema voor het laatste. Daar leert ze mosterdzaadzaadjes zaaien.
Na haar diploma kiest de jongste voor een zorgopleiding op het ROC Flevoland en na stage gelopen te hebben bij ouderen kan ze bij Sherpa gaan werken, in Baarn. Met verstandelijk gehandicapten. Vanwege het reizen, gaat ze daar intern.

Raema hoort gij de Gothic-scene. Ik heb daar geen moeite mee, maar wel met een deel van de uiterlijke uitstraling. Ik heb het dan over de zwarte lippen en de zwart opgemaakte ogen; waarin ik de dood zie en soms ook hakenkruizen. Daar wil ik niets van weten. En dat zeg ik ook. Piercings vind ik niet mooi, evenals die zware halsbanden. Maar daar kan ik nog wel mee leven.

Ze heeft diverse vriendjes en niet iedereen draagt onze goedkeuring weg. Sommigen zorgen voor grote problemen. Als ze verkering krijgt met Jan, ook een Gothic, komt haar leven in een rustiger vaarwater. Dat gebeurt nog voor ze bij Sherpa gaat wonen. Na een paar jaar gaan die twee samenwonen: in Almere Buiten. Daar hebben ze een huisje gekocht in de Indische buurt. Volgend jaar verhuizen ze naar de Stripheldenbuurt. Sherpa is ingeruild voor een verzorgingstehuis; De Overloop in Almere Haven. Paardrijden doet ze nog steeds met veel plezier. Niet meer bij de manege in Haven, maar bij particulieren in het buitengebied.

Naomi

Gewenst? Nou en of. Onze oudste dochter. De verklaring voor haar naam: de lieflijkste.
Een (christelijke) bakker uit Almere had het echter over bitterheid. Dat zou de verklaring voor zijn. Dat haalde hij uit het bijbelboek Ruth. Daar staat echter noem mij maar Mara, want bitterheid is mijn deel.

Zo’n eerste kind krijgen is spannend. Er moet ook veel voor worden geregeld. Er moet een kinderkamer worden ingericht. Martin van Polanen helpt de aanstaande moeder met het behangen. De aankleedtafel wordt door mijzelf – op een eenvoudige manier - in elkaar gezet.
Tineke dijt langzaam maar zeker uit. Een jurk, ja echt, is in de zomer een uitkomst. Toch blijft de broek haar favoriete kledingstuk. Met of zonder elastiek, tuinbroeken. Het maakt niet uit.

Tegen het eind van de zwangerschapsperiode moet ik een keer mee om te leren puffen. En om Tineke bij te staan tijdens de bevalling. Meindert E. brengt Tineke en mij in de loop van vrijdag- op zaterdagnacht naar Naarden, waar Tineke zal bevallen in het toenmalige ziekenhuis. Het is een mooie dag, het zonnetje schijnt. De bevalling duurt lang, maar het is de moeite waard. De vlaggen gaan uit. Een prachtige dochter. En dat is het nog steeds.

Ze wordt wel het papa’s kindje genoemd. Omdat ze meteen in mijn baard kruipt? Misschien, maar ze trekt inderdaad veel met mij op in haar jeugdjaren. Nu doet ze ook veel met haar moeder. Ze hebben al een paar jaar samen een seizoenskaart van Ajax. Twee moeders naar het stadion. Straks ongetwijfeld ook wel eens met kind en/of kleinkind.

Omdat Almere een waterrijke stad is, moet Naomi al op jonge leeftijd leren zwemmen. In Haven komt ze op een wachtlijst terecht en het nog geruime tijd voor ze daar terecht kan. Te lang vinden wij.

In Stad is een sportschool met een instructiebadje en daar kan ze wel snel beginnen. Wekelijks reist ze daarom op en neer tussen Haven en Stad, soms met de bus, soms op de fiets. Soms fietst ze het hele stuk zelfs alleen. Onverantwoord als ik er nu aan terugdenk. Maar halverwege de jaren tachtig is het niet druk op het fietspad en gebeurt er eigenlijk niets. Op die ene valpartij na dan, als ze onderuit gaat met haar fietsje en flink onder het bloed zit.
Naomi zwemt af in het zwembad van Stad en haalt daar ook haar B-diploma.

Al vroeg toont ze veel uithoudingsvermogen. We fietsen regelmatig even naar Huizen, naar mijn ouders en Naomi trapt dan dapper mee. Op de fiets gaan we ook naar Schin op Geul, waar we een vakantiehuisje hebben gehuurd. In een paar dagen, via een stukje België, leggen we het stuk af. Het gaat zelfs sneller dan verwacht, daarom blijven we een nachtje (extra) in Maastricht en verkennen die stad vast. En in Zuid-Limburg trapt ze ook dapper omhoog over de heuvels, zelfs naar het Drielandenpunt.
We fietsen samen in een dag van Almere naar Tholen, waar Maus – een vriendin van ons – woonde. We fietsen samen naar Tecklenburg in Duitsland om een ijsje te eten en komen bij onze oosterburen in bijzonder slecht weer terecht. Fietsen in de stromende regen over de vluchtstrook van een regionale weg. Mag, verplicht zelfs (behalve op de Autobahn), maar er rijden ook veel vrachtwagens op, om de rest van het verkeer niet te hinderen. Levensgevaarlijk met dat regengordijn. Niet meer aan terugdenken. Ook de terugweg is bar en boos. Regen en storm. En gelukkig voor haar kan haar moeder haar ophalen uit Voorthuizen.
Ze judoot, voetbalt en haalt de hoofdmacht van sv Almere. Loopt later de marathon van New York.

Naomi heeft al vroeg een vriendje en trouwt uiteindelijk met een vriend van dat vriendje. Ze heeft vanaf het begin een hartsvriendin: Annemieke. Die is getuigen bij dat huwelijk dat in de Brandaris wordt afgesloten.

Dat trouwen heeft te maken met haar zwangerschap. De trouwambtenaar maakt bekend dat het een … is.

Volleybal

Ik ben gek op sport. Ondanks dat ik een tijdje op Turnlust heb gezeten vind ik gymnastiek/turnen maar niets. Nee, dan judo of voetbal, zelfs wielrennen. Gaaf.
Judoën doe ik met plezier een aantal jaren. Ben zelfs de eerste schoolkampioen bij Cees Rebel of beter gezegd de beste in de jongste categorie.
Voetballen doe ik niet actief. Ja, op het schoolplein. Maar ik ben te fanatiek. Als ik de bal niet op een gewone manier kan krijgen, dan moet de man maar mee. Om te zien houd ik echter niet van dat getrap, ben een liefhebber van het technische spelletje.
Om een teamsport te bedrijven waarbij geen lichaamscontact mogelijk is ga ik volleyballen. Eerst een paar jaar bij sv Huizen. De eerste twee seizoenen in een team Molukkers, waarbij ik vaak de enige blanke ben. Ook als de Molukkers bedreigend over komen in de Expohal, waar dan nog wordt gespeeld, blijf ik het team trouw. Ik ben niet zo goed als die jongens, maar dat geeft niet.
Het is spelen tegen een nog jonge Marco Brouwers, toen al een krachtpatser, die in een Hilversums jeugdteam in de seniorencompetitie meespeelde. Fluiten, coachen, trainen. Ik heb het allemaal gedaan.
Met een voormalig recreatieteam, allemaal mannen op leeftijd, word ik in mijn laatste seizoen bij Huizen ook nog een keer kampioen. Ik woon dan al in Almere en ben vast van plan om daar ook te gaan spelen.

Er is een probleem. In 1977 en ook in het begin van 1978 is er nog geen volleybalclub. Je kon al wel voetballen en de handbalvereniging was er ook al. Maar zoals gezegd nog geen volleybalclub. Via via hoorde ik dat er bij de (christelijke) gymnastiekvereniging na afloop van de gymnastiektraining door een enthousiast groepje senioren nog een uurtje werd gevolleybald. Dat was in ieder geval al iets.
Ik trek de stoute schoenen aan en meldt. De trainer is ene Martin van Polanen, uit Diemen. Ik leg hen voor dat ik eigenlijk op zoek ben naar een club die competitie wil gaan spelen. Slechts een enkeling heeft ooit in competitieverband gespeeld, maar eigenlijk vindt iedereen het een leuk idee. Ook het bestuur is enthousiast.
Wij zijn bereid om een bestuurslid te leveren en kunnen ook op ander gebied behulpzaam zijn. Indien gewenst dan kan de volleybalafdeling ook volledig voor zichzelf zorgen. Op het moment dat de vereniging zich moet gaan inschrijven bij de NeVoBo (volleybalbond) geven de turnbestuurders onverwachts niet thuis meer. Via via hoor ik dat zij bang zijn dat ze enerzijds ondergesneeuwd raken en anderzijds bang zijn dat er veel werk op hun schouders terechtkomt.
Een inventarisatie is vervolgens voldoende. Bijna iedereen is bereid om mee te gaan naar een nieuw op te richten club. Dat moet echter wel snel gebeuren. Statuten moeten passeren en de club moet worden aangemeld bij de bond zodat er kan worden gespeeld. Voor de statuten neem ik de voormalige voorzitter van Huizen in de arm. Hij werkt bij een notaris en weet van de hoed en de rand. Omdat ik contacten bij de NeVoBo heb lukt het inschrijven ook, zelfs met drie teams, twee heren- en een damesteam.
Dan nog even een oprichtingsvergadering uitschrijven. Die vergadering is in de bovenwoning van Meindert Eijgenstein, de eerste penningmeester. Zelf word ik secretaris en banketbakker Wim Huurman is bereid de voorzittershamer te zwaaien. We stellen Martin van Polanen aan als trainer en bestuurslid technische commissie. Hij – een voormalige basketballer – speelt ook mee en zal dat met een kleine onderbreking blijven doen tot hij al ver de vijftig is gepasseerd. Om meerdere redenen heeft hij de bijnaam ‘De man van staal’ gekregen. Het vijfde bestuurslid is Tineke, zij gaat aan de slag met de jeugd, die we ook al snel binnen halen.


De wedstrijden gaan we spelen in de nieuwe sporthal, die dan nog moet worden opgeleverd. De trainingen beginnen in augustus en in oktober volgen de eerste wedstrijden. Omdat de hal dan nog niet klaar is, worden enkele duels uitgesteld. Geen enkel bezwaar, aan het eind van het seizoen spelen we wat vaker thuis.
Almere-Haven (met streepje) geeft meteen haar visitekaartje af. Drie teams, drie wedstrijden, drie overwinningen op Nederhorst. Als door het eerste herenteam ook de tweede wedstrijd van het seizoen wordt gewonnen, van Odis, dat de titel vorig jaar aan ‘mijn Huizen-team’ moest laten en zijn drie voorgaande duels had gewonnen, dan is een ding duidelijk; wij gaan voor het kampioenschap. Half nvovember is de eerste thuiswedstrijd en het povere The Smashers is geen partij.

Na een half jaar heeft de club al zeventig leden, waarvan meer dan een derde jeugd is. Tineke loopt de deur plat bij de afdeling sportzaken en verschijnt regelmatig bij Mike Boelijn op kantoor met een doos negerzoenen. Sportief blijft het ook goed gaan. Er wordt zelfs in Hilversum van Spokers gewonnen als drie basisspelers (Wim, Abel Kuizenga en ik) ontbreken. En toen begin februari ook de tweede ontmoeting met concurrent Odis, bleef verder als winnen, ook een eclatante zege opleverde, was het een kwestie van aftellen.

Donderdag 15 maart 1979 in het Indoorsportcomplex van Haven beginnen de mannen ietwat zenuwachtig aan het duel met Spokers. ,,Er werden fouten gemaakt, die normaal nooit worden gemaakt’’, vertelde Martin van Polanen na afloop. Ik had de eer om in de derde set het beslissende punt (15-10) te mogen maken. Hierna viel alles van ons af en de vierde set was een formaliteit. Wethouder Peter de Jonge overhandigde de kampioensbeker en kwam ook nog met een voorzittershamer voor Wim Huurman.

Het was niet alleen het succes van Cor Zondervan, Edwin de Vries, Martin van Polanen, Wim Huurman, Hans Schouten, Henk van Maanen en Abel Kuizenga, ook Ben Jonasse en Wim Aalpol hadden een steentje bijgedragen en laatstgenoemde zou nog jaren in het eerste spelen als aangever.
Het kampioenschap werd na afloop tot in de kleine uurtjes gevierd. Niet in het sportcafé in de hal, want die was in aanbouw, maar in de bruine kroeg waar de club meestal na afloop van haar thuiswedstrijden heen ging. De jeugdafdeling had zich niet onbetuigd gelaten en zakken confetti geknipt en stortte die bij binnenkomst over de hoofden van de spelers heen. En nog steeds wordt er confetti gevonden. Enige tijd later kreeg de club als beloning voor het allereerste kampioenschap van een club in Almere het beeldje De Kneuter. Die staat nu bij ons thuis, die kreeg Tineke mee als blijk van waardering voor haar werk toen zij afscheid nam als bestuurslid.

De club groeide hierna als kool, kreeg een sponsor. Het was een tijd van saamhorigheid een manier om kennis te maken met …
Voor veel niet-sporters was het de manier om ander mensen te leren kennen. Op een bepaald moment had de club zelfs zeven heren- en zeven damesteams. Sportief ging het goed, er werden nog talloze kampioenschappen behaald, door jeugd en senioren. De vereniging won na een aantal jaren de districtsbeker, de club bestaat nog steeds maar heeft niet meer de ambities om te groeien. Het is vooral een gezelligheidsclub met een paar competitieteams.

Het juniorenteam dat in 1980 kampioen wordt: Astrid van Vark, Patricia en Joyce de Goede, Nienke Zunnenberg, coach Ton van Kampen, Jolanda Neering, Ireen Banis, Angelique van Kampen, Reinalda Pansier

Almere

Mensen zegen wel eens tegen me ‘Goh, woon je al zolang in Almere, dan behoor je wel zo’n beetje tot het meubilair’. Nou zo voelt het niet. Wij kwamen in de tweede helft van 1977 naar de polder en volgens ingewijden behoren we bij de eerste duizend inwoners.
Ben ik dan een pionier? Zelf vind ik van niet. Maar dat vind ik ook niet van de eerste bewoners van de Schoolwerf, die zichzelf op de borst kloppen en zeggen dat zij de eerste Almeerders zijn.
Nee, voor mij is er maar een klein groepje echte pioniers. Echt de eersten. De mensen uit het bivak.

Dat groepje woonde in houten woninkjes, langs de toegangsweg naar de bouwput die Almere toen nog was. Op die plek is later De Meergronden gebouwd. Die mensen waren volledig op zichzelf en op elkaar aangewezen. Daar woonde de Bromsnor van de polder, een loodgieter en een postbode. Zij waren er al toen op 30 november 1976 de eerste sleutels van de huizen aan de Schoolwerf werden afgegeven.

Die eerste jaren in Almere is het behelpen. Ook voor ons. Dat geldt later in mindere mate ook voor de eerste mensen in Stad en Buiten en straks ook in Poort. Maar die kunnen altijd nog terugvallen op de andere woonkernen. De mensen uit de beginjaren in Haven moeten naar Lelystad of naar het oude land. De meeste mensen komen uit Amsterdam en gaan daar vaak heen. Anderen gaan winkelen in het Gooi of verder weg in Utrecht.
In Haven is dat nauwelijks mogelijk. Bij de start is er heel weinig. Een noodwinkelcentrum, houten gebouwtjes waarin behalve wat winkeltjes ook het postkantoor is ondergebracht.
Achter dat winkelcentrum ligt het Bivak en daar weer in de buurt De Haak, het dokterscentrum, ook al in houten keten. De zalen boven café De Roef doen op zondag dienst als kerk en doordeweeks komen hier gezelschappen, die rondgeleid worden door de stad in aanbouw. Gezelschappen waarvan bedrijven zich in de polder gaan vestigen en waarvan verwacht wordt dat een deel van de werknemers hier ook gaat wonen.

Ons huurhuis, aan een fietspad in de Middenhof, wordt een jaar na de eerste huurwoningen opgeleverd. Almere is nog openbaar lichaam ZIJP, Zuidelijke IJsselmeer Polders. Later wordt dat RIJP met de R van Rijksdienst.
Via een zelfverhuizer gaan we over van Huizen naar Almere. Maar er is wel een probleempje. De verhuistruck kan niet voor de deur komen. Zelfs niet in de straat. De oplegger wordt daarom uiteindelijk op de Voorstraat, ter hoogte van de afslag naar de Parkwerf, neergezet en met een karretje brengen we de spullen weg. Tussen de huizen in aanbouw door naar het hofje dat er achter ligt. Dat gaat goed tot er een bulldozer komt, die een groot gat graaft. Met de verhuizers wordt geen rekening gehouden. Wij moeten nu een heel stuk om.
De laaddeur van de truck blijft al die tijd gewoon openstaan, terwijl wij heen en weer gaan. Kom daar tegenwoordig eens om. Wedden dat de truck half leef is als je terugkomt. Maar toen kon dat nog. Door al het omlopen en omrijden hadden we de truck niet op tijd leeg en de chauffeur heeft ons op het laatst nog geholpen. Twee dagen later liggen er wel straatstenen en ook een fietspad. We zijn gewoon te vroeg.

Tineke komt ’s avonds, terwijl de truck leeg is. Zij is herstellende van een kijkoperatie aan haar knie. De boel is dan nog lang niet aan kant. En dat zal de eerste dag ook niet meer gebeuren. Ondanks dat we hard werken, krijgen we het langzaam maar zeker koud. Dus moet de verwarming aan. Dat doen we. En als het donker wordt, moet het licht aan.
Hè verdorie, de stoppen slaan door. Nieuwe stoppen erin. Dat helpt niet. Zelfde euvel.
Mijn vader aarzelt geen moment en neemt de beslissing op te breken. ‘Dit is geen werken’. Hij neemt ons mee naar Huizen, waar we nog een nachtje blijven slapen.

De volgende dag hebben we gewoon weer elektriciteit. Tot we de verwarming aandoen. Ja, dan weet je het wel. Daar zit het probleem. De monteur wordt gewaarschuwd en komt op dag drie langs. Maakt de ketel open, vindt een ‘blote draad’ en gaat naar de overkant naar de woningen in aanbouw om even een draadje om te wisselen.
Een maandje later hebben de overburen een probleem. De stoppen slaan door.

Geen elektriciteit is iets dat vaker gebeurt. Bijvoorbeeld omdat er bij het heien een kabel is kapot geslagen. Of gewoon zomaar. Er hoeft niet altijd een ‘vet’ aanwijsbare reden te zijn. Iedereen is daar al snel aan gewend en met kaarsen en waxinelichtjes heb je in de avonduren toch licht. Er is bijna niemand die klaagt als er weer eens geen stroom is. Dat gaat vanzelf over en ach, die vriezer zit toch nog niet helemaal vol.

In die beginjaren zijn er twee toegangswegen. Een voor de bouw en een voor de bewoners. Die voor de bewoners is al lang geleden verdwenen. Er ligt nog een klein stukje asfalt dat aan die tijd herinnert. De weg voor het bouwverkeer loopt over de dijk en wordt in de weekenden afgesloten met een slagboom.
Bijna ieder weekend is het raak en wordt die slagboom gekraakt. Door mensen die niet opletten, verblind worden door de ochtendzon. Eigenlijk maakt de reden niet veel uit. Hij wordt gewoon kapot gereden. En dus wordt er tenslotte maar besloten om die bouwweg niet langer af te sluiten. Hierdoor zijn de bewoners meteen verlost van dat stukje omrijden.

Werkloos

Je baan opzeggen zonder ander werk te hebben wordt als stom ervaren. Maar het kan ook heel verhelderend werken. Ik heb daar van geleerd. Niet alles gaat vanzelf. Er moet brood op de plank komen en als er een fraai salaris wordt weggooid, dan is het niet eenvoudig om terug te keren op het oude financiële niveau. Zelf heb ik daar tien jaar over gedaan. Heb ik er spijt van? Ik heb over een aantal dingen in mijn leven inderdaad spijt, maar dat ik de belastingdienst en een goed betaalde baan vaarwel heb gezegd, daar heb ik zeker geen spijt van.

Tineke was eind 1976 klaar met haar (vervolg)opleiding en werkte via een uitzendbureau in ziekenhuis Zonnestraal op de grens van Loosdrecht en Hilversum Omdat we aardig door de spaarcentjes heen vlogen en de eerste sollicitaties niets hebben opgeleverd, meld ik me ook bij een uitzendbureau. Ik ben bereid om heel veel aan te pakken en ze hebben de volgende dag al een baantje voor me. Geen kantoorbaan, maar in een kaaspakhuis. Bij Schaap Kaas, een grote jongen toen. Nu niet alleen uit Huizen, maar helemaal verdwenen.

Voor mij even geen kantoorbaan meer maar keihard werken in een magazijn, hoofdzakelijk samen met Turken, nee geen Marokkanen. In het kaaspakhuis is altijd veel te doen. Er moeten auto’s worden gelost en geladen. Dat lossen met de hand is een stuk zwaarder dan het laden. Want dan gaan de kazen in speciale containers weg. Verder moeten de kazen regelmatig worden gedraaid. En als ze voldoende gerijpt zijn, gaan ze door een paraffinebad voor ze verder worden getransporteerd. Allemaal klussen waarvoor ik word ingezet.
Een van de voordelen van het werken in het kaaspakhuis is dat ik eind van de week voor een zacht prijsje kaas kan kopen, voor eigen gebruik.
Op een zeker moment verhuis ik van het ‘nieuwe’ naar het ‘oude’ pakhuis aan de Ceintuurbaan in Huizen. Daar wordt een pezige Ier een tijdje mijn werkmaatje. We hebben veel plezier samen en als Evita door de radiospeakers klinkt galmen wij mee.
Waarom is mij nooit duidelijk geworden, maar na een paar weken is er nauwelijks werk meer, terwijl er toch echt nog kaas wordt verkocht. De ene na de andere uitzendkracht verdwijnt. Ik kan nog een paar weken terug naar het pakhuis op het industrieterrein, maar dan is het over en sluiten. Het kaastijdperk is voor mij voorbij.

Op het juiste moment komt de volgende advertentie voorbij. En ik word aangenomen. Bij Jedezet, een damesconfectiebedrijf aan de Hoge Larenseweg in Hilversum. Daar moet ik onder andere formulieren invullen voor export en import. De export betreft stof en fournituren die vooral naar Griekenland (Kavala), Roemenië (Timisoara) gaan om daar in ateliers dameskleding van te laten maken. En die kleding, die in het bedrijf zelf wordt ontworpen, komt weer terug en daar moeten dus ook papieren voor in orde worden gemaakt. Tot mijn werk behoort tevens dat ik zorg dat er voldoende stof en fournituren mee worden gestuurd. Ik moet dat berekenen, waarna in het magazijn de zendingen gereed worden gemaakt.
Het bedrijf hanteert een aantal merken Allereerst Jedezet, vernoemt naar de voormalige eigenaar Jaap de Zwart. Verder Suedezet, een afgeleide van een suèdesoort uit Amerika, waarvoor het bedrijf de Nederlandse rechten heeft. Tenslotte Robert Dumont, voor een jonger publiek en vernoemt naar de eigenaar van dat moment.
Na ongeveer een jaar vertrekt stoffeninkoper Henk Rinkel, die voor zichzelf op de markt begint. De fournitureninkoper schuift een plekje op naar de stoffen en ik moet nu de fournitureninkopen doen en zelfs enige tijd ook beide, omdat de stoffenman ziek (doof) wordt.
Als ik word aangenomen hoor ik dat het bedrijf naar Almere gaat verhuizen, waar op De Steiger een pand zal worden gebouwd. Naar Almere? Daar kan je met openbaar vervoer nauwelijks komen, dus zullen Tineke en ik ook moeten verhuizen, want ik heb geen rijbewijs. Nog steeds niet overigens. Vlak daarvoor hebben we nog tegen elkaar gezegd, dat we daar absoluut niet heen willen, zo’n troosteloze zandvlakte. Maar een half jaar later krijgen we al een woning toegewezen, op de Middenhof.
Baas Bob van den Berg (†), van Jedezet, is een een (h)eerlijke boeman, die flink tekeer kan gaan, maar ik laat me door hem niet gek maken. Als het minder gaat in de confectie, moet er worden gereorganiseerd. Ik verlies mijn baan. Een jaar later stopt het bedrijf, het wordt steeds moeilijker. Van den Berg heeft twee keuzes, vechten tegen windmolens en hopen op een ommekeer of zelf de steker eruit halen en alle rekeningen gewoon betalen. Hij kiest voor de laatste optie. Hoeveel bazen doen dat hem na.

Als ik mijn baan verlies bij Jedezet kan ik terecht bij Breemer Voering, waar ik een deel van de voering inkoop. Daar zoeken ze iemand op de administratie, telefonische verkoop. Dit bedrijf is naar Almere verhuisd, naar De Vaart. In het weekend gebeuren hier dingen die het daglicht niet helemaal kunnen velen. Zonder facturen verdwijnen heel wat meters voering en stof, zodat de voorraadadministratie zelden klopt. Een faillissement volgt en weer moet ik op zoek naar werk.

Een bruid van 18 – Een moetje

Na mijn diensttijd heb ik toch wel wat moeite om weer een vast ritme op te pakken. De vrijheid, die ik in Duitsland was gewend, speelt mij parten. Ik voel me thuis op mijn vingers gekeken. Ik ben eigenwijs en wil het liefst zo snel mogelijk het huis weer uit.

Ik ga daarom op huizenjacht. Hier en daar worden kamertjes aangeboden. Voor veel geld, heel veel geld. Daarvoor kun je ook een huurhuis krijgen. Alleen als je niet staat ingeschreven, dan ben je voorlopig nog niet aan de beurt. En als je wel staat ingeschreven, ook niet. Dus moet je een beetje geluk hebben. Heel veel geluk.
Optie twee: een huis kopen. Omdat ik twee linker handen heb, ben ik daar ietwat huiverig voor. Bovendien heb ik nauwelijks gespaard, zodat ik ook geen aanbetaling kan doen. Om de prijzen lacht men nu, maar ik heb het wel over 1974 en de salarissen liggen een stuk lager dan nu. En de woningen die wel betaalbaar zijn, zijn in handen van huisjesmelkers, die vooral krotten verkopen. En dan komen die twee linker handen niet van pas.

In de zomer komt ineens een cadeautje voorbij. Een gestoffeerde huurwoning. Voor vijfhonderd gulden. Voor die tijd een gigantisch bedrag, maar toch! Met mijn salaris van de belastingdienst en dat van Tineke is het te doen. En dan blijft er ook nog genoeg over om van te leven. Met hulp van mijn vader wordt de woning geschilderd. Mijn moeder verzorgt de gordijnen. En van het spaargeld wordt de inrichting betaald. Dan blijft er ook nog geld over voor de trouwpartij, want die is verplicht.

Verplicht? Ja, inderdaad.
Als ik Tineke leer ken, werkt ze in een bejaardenhuis in Loosdrecht. Ze moet daar weg en gaat in opleiding in een verzorgingshuis in Hilversum. De opleiding ziekenverzorgende. Het is een christelijk huis en zij moet intern. In het zusterhuis aan de Paulus van Loolaan.
Dat geldt voor de meisjes, maar niet voor de jongens die daar in opleiding zijn. Vreemd maar waar. Er zijn nog meer vreemde regels. Vaste vrienden (verkering, verloofdes) van de ziekenverzorgenden in opleiding moeten een pasje aanvragen en die bij de receptie afgeven als zij op bezoek komen. Iemand die zomaar eens langs komt, hoeft dat niet en mag ook zelfstandig naar het zusterhuis. De verkering moet worden opgehaald. Dat broeders (in opleiding) bij de zusters blijven slapen, is minder erg dan wanneer een vast vriendje dat doet. Dan is er heisa.

En daar wil ik vanaf. En daar wil Tineke ook vanaf. Die gestoffeerde woning is daarom een prachtige uitkomst. We kunnen gaan samenwonen op de Wagenweg in Huizen.
Of toch niet?
Met de hand op de bijbel wordt Tineke gedreigd uit de opleiding gezet te worden als zij gaat samenwonen. Hokken is niet des bijbels. Dan maar trouwen.
Op dierendag een week voor Tineke negentien wordt.

Belastingen 2

Na mijn diensttijd vertrek ik met Tineke meteen naar Mook om daar bij de ouders van Tineke Elbers en een aantal vrienden carnaval te vieren. Alsof ik de afgelopen zestien maanden nog niet genoeg feest heb gevierd. Zo voelt het nu, maar toen was ik er echt wel aan toe. De zinnen verzetten. Vervolgens even bijkomen en me weer bij de belastingdienst melden.

Ik keer terug naar de afdeling bezwaarschriften en daar is onvoldoende werk. Ik zit naast een vriend, althans dat denk ik. Omdat er onvoldoende werk is, zwerf ik veel door het gebouw. Die zogenoemde vriend zit de hele dag diep in de dossiers, alsof hij druk bezig is. En hij stapt naar de zaalchef om te klagen over mijn afwezigheid op de afdeling. Dat krijg ik gelukkig van een andere (echte) vriend te horen.
Voor ik op het matje word geroepen, vraag ik bij die chef om werk. Het is de tijd van het binnenkomen van de loonbelastingkaarten en die moeten op adres worden gesorteerd. Saai werk, maar ik draai er mijn hand niet voor om. Zo ben ik in ieder geval een aantal maanden lekker bezig.

Maar uiteraard heb ik daar niet voor geleerd en er wordt mij zo rond de zomermaanden ander werk aangeboden. Een zelfstandige job: voorlopige aanslagen opleggen en daarvoor moet een speciaal register worden bijgehouden.
Terug naar de afdeling aangiften. Ik vermaak me prima en voel me happy.
Ik schrijf voor de personeelskrant, doe interviews. Het leven lacht me weer toe.

Toch komt er na een paar jaar een eind aan die gelukkige tijd. Met de komst van een nieuwe chef, die jaren een postkamer heeft gerund. Hij weet alles van formulieren, interne en externe post, maar van belastingzaken heeft hij weinig kaas gegeten. Hij heeft daarom een wetboek met bijlagen op zijn verder bijna maagdelijke bureau liggen. Niets mis mee.
Alleen de praktijk is vaak net iets anders dan wat er in de boeken staat. Door de directie werd zo nu en dan een inspectie uitgevoerd en daaruit bleek dat er niets op mijn werk viel aan te merken. Toch moet ik van de nieuwe chef mijn werkwijze veranderen. Mijn lange haren gingen recht overeind staan, een clash. Niet alleen met mij, maar ook met een aantal anderen, die jonger zijn dan ik. Altijd fitten en mekkeren. Niets is goed.
Van mijn vader krijg ik het een en ander over de man te horen. Hij kent hem van vroeger uit zijn geboortedorp Doorn en die verhalen zijn voor die chef absoluut geen aanbeveling.
Ik stel me tussen de chef en de rest op. De botsingen worden heviger. Zeker als hij gaat preken uit het tweede boek dat open geslagen op zijn bureau ligt: de Bijbel.
Ik heb weliswaar een christelijke opvoeding gehad, maar een bijbel hoort niet op de werkvloer thuis. Hooguit in een pauze.

Ik vraag overplaatsing aan, maar dat wordt geweigerd omdat ‘ze mij niet kunnen missen’. Een half jaar later word ik echter, omdat het niet botert, alsnog intern overgeplaatst. Daar heb ik geen moeite mee, maar wel naar de plaats waar ik heen moet.

Ik moet naast de persoon gaan zitten, die mij belazerd heeft.
Dat weiger ik. Mijn persoonlijke spullen worden op een vrijdagmiddag naar mijn nieuwe bureau verhuisd. Maandagmorgen haal ik mijn nieuwe bureaula leeg, meld me ziek en dien mijn ontslag in.

Het leger


Nu 35 jaar later, kijk ik er toch anders tegenaan dan toen. Het is nu nostalgie. Toen gebruikte ik krachttermen als ‘verneukt’ worden. Zo voelde dat ook. Verplicht in dienst moeten, dienstplicht noemde men dat. Lang haar was wel toegestaan en dat groeide welig. De manier om te protesteren, om me af te zetten tegen…

Lichting 72-6, artillerie de 41 afdeling, in november opkomen in Grave en de eerste dag al horen dat ik een jaar naar Duitsland moet. Wat heb ik daar de ‘pest’ over in. Ik heb al niets met het leger, maar omdat ik in overheidsdienst ben, kan ik niet weigeren.
Vier maanden opleiding, een M109 is ons gezamenlijke wapen. De Belgische FAL ons persoonlijke wapen.

Na vier maanden Grave is de tijd aangebroken om naar Seedorf te vertrekken. Met de bus en daar zijn we eerst weer allemaal ‘bol’. Het is een afwisselende tijd, een periode van veel niets doen. Vooral op de kazerne, een beetje kaarten, onderhoud plegen, sporten en ’s avonds drinken. Veel drinken, kaarten, biljarten of tafeltennissen. Dat drinken gebeurt meestal in de bar van de eigen batterij. In de kelder van ons gebouw is de kelder door een aantal handige kanonniers zelf in elkaar gezet. Biljarten gebeurt in een van de militaire tehuizen, die net buiten de poort staan.
Bovendien veel wacht lopen, vooral bij het munitiecomplex dat in de buurt van de kazerne ligt. Over een zandpad om het complex patrouilleren, vooral ’s nachts gevaarlijk, omdat we vol in het licht lopen door de schijnwerpers, die op het terrein zelf staan. Bovendien wordt het pad omgeven door struikgewas. Het is de tijd van Baader-Meinhof Gruppe en Rote Armee Fraktion, overvallen kazernes om aan wapens en munitie te komen.

De weekenden staan eveneens bol van de drank. Uitgaan naar Zeven, Seedorf of een van de andere dorpen in de buurt. Soms meerijden met een van de anderen naar Bremen en omgeving om even alles te vergeten.

We zitten steeds minimaal vier weken in Duitsland, die periodes worden afgewisseld met vier of tien dagen verlof. Ik heb het geluk dat ik steeds met iemand kan meerijden, zodat de reistijd korter wordt. In die tijd kan er op de kazerne nog belastingvrij worden ingekocht en heel wat rookwaar, sterke drank, LP’s (inderdaad het ouderwetse vinyl) en elektrische apparatuur wordt voor een zacht prijsje gekocht en mee de grens over gesmokkeld.

De saaie periodes op de kazerne worden afgewisseld door weken in het veld, oefeningen. Dat zijn voor mij de leukste periodes, waarbij ik steevast in een klein tentje slaap met Rob Slootweg, zelfs in het hartje winter als de ijspegels na een kwartiertje buitenlucht in mijn baard groeien. Een baal stro en enkele dekens onder de slaapzak zijn al voldoende. En natuurlijk alleen in de onderkleding slagen, zodat we ’s morgens nog iets hebben om aan te trekken.
Die oefeningen gaan meestal samen met andere landen, allemaal zijn we in Duitsland om het ‘rode gevaar af te stoppen’. Belachelijk, maar het is de tijd van de ‘koude oorlog’. De verschillen tussen de legers van Nederland, België, Duitsland en Engeland zijn groot. Wij steken tegen die landen af als een zootje ongeregeld, zeker gezien ons uiterlijk. Maar als het erop aan komt, dan kunnen wij ons prima met hen meten en vaak zijn we door ons grotere improvisatievermogen, er wordt altijd meegedacht, de andere legers de baas. Dat levert ons flink wat dagen prestatieverlof op.


Soms gaan we te ver, zoals bij gericht snelvuur. We passeren ons wachtmeester en de veiligheidsofficier in onze dadendrang. We ‘poepen’ de granaten er razendsnel uit en raken ook de tank die ons doelwit is. Het ‘stop, stop, stop’, waarbij we alles moeten laten liggen, van onze kapitein komt te laat. Wij zijn los. De wachtmeester krijgt op zijn ‘kloten’ omdat hij ons niet in het gareel kan houden. Het scheelt ons een dag prestatieverlof, die de rest wel krijgt.

In de weekenden wordt er vaak kip geroosterd boven een kampvuur. Een keer gaat het in het bivak mis, bij de officieren en onderofficieren. Daar wordt kerosine op het vuur gegooid om het vuur brandende te houden. Een dode in oorlogstijd is zinloos, maar in vredestijd helemaal.

Kerstmis 1973 zal ik niet snel vergeten. Op eerste kerstdag moet ik mijn maatjes bedienen tijdens het kerstdiner van de batterij. Mensen die een dag later moesten wachtlopen waren vrijgesteld van de bediening. Behalve ik dus: een dag later moest ik toch wachtlopen. Ik was eerste reserve, maar een van de aangewezen wachtlopers had zich slim ziek gemeld in Nederland en was niet komen opdagen. Uit wraak heb ik flink wat jus en aardappelen op het mooie tenue van de opper gemorst.
De volgende dag stond ik bij de tweede poort, die van de paarden, bij het zwembad in aanbouw. Het begon al licht te schemeren. Een hoop geschreeuw. Een meisje komt bij het zwembad vandaan rennen en gaat naar een van de militaire tehuizen. Ik verlaat mijn post, gooi mijn wapen naar binnen en ga polshoogte nemen. Twee meisjes zitten vast in het drijfzand. Door gebruik te maken van steigermateriaal, twee planken die ik voor mij uit over het drijfzand leg, kom ik bij het eerste meisje, dat ik redelijk snel uit haar lijden weet te verlossen. De ander is inmiddels aardig in paniek. Geen wonder, langzaam maar zeker zakt zij weg. Als ik haar bereik zit ze er tot haar liezen in. Het is trekken, sleuren en doorgaan, maar het lukt me ook haar te bevrijden. Blij keer ik terug.
Te smerig om aan de poort te staan, ga ik eerst douchen. Mijn goede plunje ziet er niet uit. M’n gevechtskleding zit in de was en daarom trek ik een overall aan. Terug bij de poort word ik in de loop van de avond op rapport geslingerd door een overijverige kornet, de wachtcommandant van die dag. Later willen ze me vanuit het leger een koord of vetleren medaille aansmeren. Dat weiger ik, ik heb toch gewoon mijn ‘menselijke plicht gedaan’.
Van de meiden, vermoedelijk dochters van een beroeps of van burgerpersoneel, heb ik nooit meer iets gehoord.

Belastingen

Verder leren of gaan werken. Na het behalen van mijn mulo-diploma is die keus voor mij niet moeilijk. Ik heb het voorlopig wel gehad in de schoolbankjes. Laat mij nu maar wat centjes verdienen en dan kan ik in de avonduren altijd nog wat lessen gaan volgen. Met die gedachte ga ik op zoek naar mijn eerste echte baan.
Mijn eerste sollicitatiegesprek is meteen raak. Ach, het is 1969. De wereld gunt elkaar nog steeds iets. Aandeelhouders zijn al wel belangrijk, maar nog niet het belangrijkste in de wereld. Geld regelt veel, maar regeert nog niet alles. En de banen liggen nog voor het oprapen.
Die baan ligt voor mij klaar op het Noordse Bosje 45 in Hilversum, daar was in die tijd de belastingdienst gevestigd. Of zoals het toen nog zo mooi heette: inspectie der directe belastingen Hilversum I. Dat Romeinse cijfer gaf aan dat de Hilversumse zaken werden afgehandeld.
Er is elders in Hilversum ook nog een tweede Hilversumse inspectie, waar een aantal andere Gooise dorpen, zoals Laren, Blaricum en Huizen, onder vallen.

Iedere dag stap ik trouw op mijn stalen ros om vanuit Huizen naar Hilversum te fietsen. Over de Huizerhoogt of over de hei, langs de Tafelberg. In weer en wind. Alleen als het in de winter glad is en de bus de Huizerhoogt niet meer over kan, laat ik de fiets in de schuur staan en wacht tot het weer veilig is om te reizen en het openbaar vervoer weer op gang is gekomen.

Ik kom op de afdeling aangiftebiljetten te werken. Met Frits van der Kamp (hij heeft prachtige verhalen over zijn diensttijd in Nieuw-Guinea) als chef. Op die afdeling wordt bijgehouden dat de mensen op tijd hun biljet inleveren, er worden waarschuwingen en aanmaningen gestuurd bij het in gebreken blijven, maar ook worden daar door de werkgever verstrekte loongegevens bij de biljetten gevoegd.
In die beginjaren verricht ik verricht tevens wat hand- en spandiensten op de afdeling ‘leggers’ waar de dossiers worden bewaard. Die afdeling wordt gerund door Jan de Lange (zat toen ik kwam nog bij aangiften) en daar werken onder andere Ab Rutten (in het Gooi bekend als voetbaltrainer) en René Hautmann, die gelijk met mij bij de belastingdienst is begonnen.
Na een paar jaar word ik overgeplaatst naar de afdeling bezwaarschriften. Als mensen het niet eens zijn met een aanslag komen daar hun bezwaarschriften terecht.

Het leren, interne belastingcursus, gaat me redelijk gemakkelijk af. Ik hoef er niet zoveel moeite voor te doen. Maak vrienden en kennissen. Er is een actieve personeelsvereniging en ik schrijf mee in een personeelsblaadje, dat zeer onregelmatig (gestencild) uitkomt.
In de pauze kaarten we of spelen een spelletje schaak. Zelf doe ik met de HORBA (de personnelsvereniging) mee in Apeldoorn aan een schaaktoernooi voor belastingambtenaren, waarbij ik zelfs (moeizaam) ongeslagen weet te blijven. En door mijn halfjes pakken we nog een prijsje ook. Ik draai verder mijn partijtjes mee met volleybaltoernooien – met onder andere Stas Sollman en George Groenewoud – tegen andere teams van belastingambtenaren.

Het leven lacht me toe.

Zeker als ik via via Tineke leer kennen.

Nog een keer school

Over vier jaar ULO (Groen van Prinsterer in Huizen) heb ik een jaartje langer gedaan dan er voor gepland staat. Het komt me de eerste paar maanden allemaal aanwaaien. Ik hoef er niets voor te doen en duik ook nauwelijks met mijn neus in de boeken. Ik ben met andere dingen bezig, kan mijn gedachten er niet bij houden. En dus gaat het op school helemaal fout.
De eerste voortekenen daarvan zijn al voor de feestdagen te zien, maar ik kan de schade nog redelijk beperken. Maar daarna is er geen houden meer aan. De cijfers nemen geen duikvlucht. Nee, het is een vrije val; zonder parachute. Het gevolg is dat ik de eerste klas een jaartje moet overdoen.

Daarna ben ik op school een zesje, met wat uitschieters, bijvoorbeeld op gebied van wiskunde. En mijn talen (Engels en Frans) blijven een probleem. Ik beleef er ook weinig plezier aan.
En dan moet ik ook nog eens een middag in de week naar de LTS. Verschrikkelijk vind ik die middagen. Met twee linker handen, staal ombuigen, gaatjes boren, hout zagen, lijmen, vijlen, schaven. Bah, bah, bah.

Alles is beter dan de technische school. Dus verdraag ik juffrouw Krol en de verschikkelijke Heutink. Moeite met juffrouw Kruijmer heb ik niet en voor meester Van As, die veel te aardig was en ontzettend werd gepest en getreiterd, zijn we als klas een kwelling geweest. En natuurlijk is er dan nog Franse Schats, die alles vergeet als hij over voetbal praat en Van der Neut, die zo zijn best doet om mij nog iets van de Engelse taal bij te brengen. En tenslotte de aardige Van Metelen bij wie ik altijd terechtkan als ik het weer eens niet eens ben met de beoordeling van een wiskunde-opgave door de ‘verschrikkelijke’.
De ‘oude’ Teunissen is de directeur van de school en naar hem trek ik na het behalen een lange neus. Hij voorspelt namelijk op school dat ik zal zakken voor het examen.
Ik slaag; met een vijf voor Engels (Van der Neut was wel de eerste die mij feliciteert) en een negen voor algebra.

Het schoolreisje naar Echternach heeft op veel leerlingen grote indruk gemaakt. En ook op mij. Mijn eerste keer naar het buitenland, zonder familie. De vrijheid, de natuur, maar ook omdat mijn lichting daar de Europa Cupfinale bekkijkt tussen Manchester United en Benfica.

Het is ook de tijd van mijn eerste liefde: Anneke. En van mijn eerste liefdesverdriet.

Altijd mijn grote broer


Mijn broer Gijs, met wie ik jarenlang een bed deelde. In het schemerdonker van de avond, soms met een lichtje aan, las hij mij voor; uit Arendsoog en Pim Pandoer.
Het waren stoere verhalen vol spanning.

Gijs was een lieve jongen, vier jaar ouder was hij.
En hij had zijn streken. De ondeugendheid straalde er bij ons vanaf.
Maar alles bleef redelijk binnen de perken.



Sleetje rijden bij Sijsjesberg en ’s zomers gingen we daar zwemmen.
Hij haalde zijn zwemdiploma.
Zelf dacht ik het zonder zwemles te kunnen en verzoop zowat in het diepe.
De zwemlessen waren daarna niet meer aan mij besteed.
Pas later leerde ik mezelf boven water te houden.
Het ontzag voor water stamt uit die tijd; mijn eerste levensles.

Het bleef niet bij zwemmen. Zijn oude fiets ging naar mij. Samen gingen we op pad. Wielerwedstrijdjes houden.
Ook dat hoorde erbij.
En Gijs liet me vaak winnen.

De zorgzame Gijs. Bijvoorbeeld voor ons zusje Mies.
Hij was er als je hem nodig had.
Een heilige?
Nee, dat niet.

Gijs nam mij mee, op sleeptouw, het bos in bij zee.
Paddenstoelen zoeken, naar vogels luisteren.
Het was een zorgeloos leven van spelen en leren.
Judoën bij Cees Rebel, in een klaslokaal van de oude Rehobothschool.
Hij was mij lang de baas, maar ondanks het leeftijdsverschil was dat niet altijd zo.

De wijze Gijs, die altijd de weg wist in de Kaapse bossen van Doorn als wij gingen logeren bij opa en oma.
Aan zijn hand mocht ik mee naar de weg (de oude weg van Utrecht naar Arnhem), maar eerst wel even je goeie goed aan doen.
Hij leerde mij roken. We waren beiden nog veel te jong.
Ziek was ik van die eerste sigaret.
Hoe Gijs zich voelde weet ik niet meer. Wel dat er heel wat sigaretten en later (sigaren en pijpjes tabak) zouden volgen.

Maar aan alles komt een eind. Gijs kon niet zo goed leren. Gijs had een lui oog. Gijs had vaak last van hoofdpijn. Er was iets goed mis bij hem. De oogarts stuurde hem in 1964 door naar het ziekenhuis voor onderzoek en daar werd een tumor in de hersenen geconstateerd. Een operatie volgde. Ik heb hem niet meer levend gezien. Op 27 juli 1964 kwam er een einde aan zijn nog veel te jonge leven. Zijn hersenen werden onderzocht en ik hoop dat iemand baat heeft gehad bij dit onderzoek.

De klap kwam hard aan. Zeker bij mij.
En ruim veertig jaar later kan, ik daar nog steeds moeilijk mee omgaan.
Het heeft mij gevormd. In het ouderlijk huis viel zijn naam nog maar heel zelden.
Wij moesten door en eigenlijk wist niemand hoe.

Ik mis hem nog steeds.












Dit verandert nooit: Gijs blijft altijd mijn grote broer.